29 kwietnia 2026 r. odbyło się webinarium „Algorytmy, automatyzacja i autentyczność – trzy wyzwania współczesnego bibliotekarza”, zorganizowane w ramach przygotowań do Tygodnia Bibliotek 2026.
Spotkanie poprowadziła dr hab. Małgorzata Kowalska-Chrzanowska, prof. UMK, która przedstawiła szeroki kontekst przemian zachodzących w bibliotekach w związku z rosnącą rolą algorytmów i sztucznej inteligencji.
W trakcie wystąpienia omówiono wpływ systemów AI na dostęp do informacji, wskazując m.in. na znaczenie jakości metadanych, zależność od dostawców technologii oraz ograniczenia w personalizacji narzędzi wyszukiwawczych . Szczególną uwagę poświęcono problemowi wiarygodności treści generowanych przez AI, w tym zjawisku tzw. „halucynacji” oraz trudnościom w ich wykrywaniu, zwłaszcza w języku polskim.
Prelegentka zaprezentowała wyniki badań dotyczących wykorzystania narzędzi AI (m.in. Perplexity i NotebookLM) w analizie artykułów naukowych, pokazując zarówno potencjał tych rozwiązań (np. w automatycznym tworzeniu metadanych), jak i ich ograniczenia oraz ryzyko błędów . Wnioski z badań wskazują jednoznacznie, że skuteczność narzędzi detekcji treści AI jest niewystarczająca, a ich wyniki – niespójne i obarczone ryzykiem błędnych ocen.
Istotnym elementem webinarium była refleksja nad przyszłością bibliotek w kontekście globalnych trendów, takich jak spadek zaufania do instytucji, kryzys kompetencji cyfrowych czy nierówności w dostępie do technologii. W tym kontekście podkreślono rosnącą rolę bibliotekarza jako edukatora kompetencji informacyjnych, „weryfikatora prawdy” oraz pośrednika między użytkownikiem a złożonymi systemami technologicznymi.
Webinarium miało również wymiar praktyczny – uczestnicy poznali konkretne działania, które mogą wdrożyć w swoich instytucjach, m.in. w zakresie edukacji użytkowników, tworzenia zasad korzystania z AI, generowania metadanych czy wzmacniania krytycznego myślenia w pracy z informacją. Spotkanie stanowiło ważny głos w dyskusji o odpowiedzialnym i świadomym wykorzystaniu nowych technologii w bibliotekach.
W webinarium wzięło udział 300 osób. Uczestnicy bardzo wysoko ocenili spotkanie – w pięciostopniowej skali uzyskało ono maksymalną ocenę 5.